مشهد شهر زیارت و سیاحت

معرفی شهر مشهد به همراه اطلاعات کامل

مشهد

مشهد شهری متشکل از چند قریه سناباد و نوغان و رادکان و قریه های کوچک تر می باشد. این شهر در ابتدا مشهد نام نداشت و بعد از شهادت امام رضا به مشهد شهرت یافت. شما قبل از رزرو هتل و یا تهیه ی تور مشهد با مطالعه ی این مقاله دقیق و کامل پرشین هتل مطمئنا سفر خوبی را به این شهر خواهید داشت.

اگر در شهر مشهد و سوار بر ماشین زمان به سالها پیش سفر کنیم به قطع در قریه ای سبز و خرم پرتاب می شویم که درختان توت و خدنگ زیادی در آن وجود دارد و چشمانتان از رفت و آمد شتر و قاطر و اسب و گله گوسفند از تعجب برق میزند.

این منطقه از ایران کوهستانی و پوشش گیاهی آن نیز نه همچون مناطق شمالی انبوه و سرسبز است و نه همچون مناطق کویری خشک و بی آب و علف می باشد. درختان گردو و عناب، زعفران، زرشک ، توت و حتی پسته در برخی مناطق قابل کشت هستند.

زبان اغلب مردم این منطقه فارسی می باشد و جمعیت اندکی به زبان کرمانجی صحبت میکنند. مشهد شهری است که به دلیل نزدیکی به مرزهای شرقی اغلب شاهد کشور گشایی ها و جنگ ها و حضور گردشگران خارجی برای تجارت بود. اقوام مختلف در این دیار کنار هم زیسته اند.

شهر مشهد از نمای بالا
شهر مشهد از نمای بالا

همچنین به دلیل زاد و ولد اغلب ادیان و قومیت ها و ملیت ها در این شهر، به سختی می توان اصلیت یک مشهدی را تشخیص داد. شهرهای آباد خراسان 1500 سال پیش کلات و پاژ و رادکان و خواف و گناباد بود و مشهد کنونی تنها قریه ای ییلاقی بود که معیشت مردم آن از طریق دامداری و باغداری و پرورش کرم ابریشم تامین می شد.

رفته رفته با بوجود آمدن صنعت چاپ در اروپا و افزایش نیاز جانی به فراورده کاغذی که در خراسان تولید می شد رفت و آمد تجار به این منطقه بیشتر شد و درآمد حاصله افزایش یافت. همچنین مسلمانان مرکز حکومت خود را نوغان و سناباد انتخاب کردند و شروع به ترویج فرهنگ خود و ساخت و ساز مدارس در این منطقه پرداختند.

از این رو کم کم افراد زیادی برای ادامه تحصیل و یا تجارت دراین منطقه ساکن شدند. خراسان و محدوده شهر مشهد مکان استقرار قوم پارت بود و محل استقرار ایلخانان و ساسانیان و هخامنشیان همین محدوده بود هنوز هم آثار زیادی همچون روستای تاریخی پیوه ژن و آتشکده آن، روستای تاریخی ریاب گناباد و قنات قصبه، شهر تاریخی یونسی و جاده ابریشم از حضور آنان در این منطقه بهعنوان یادگاری به جای مانده است.

میدان بار نوغان مشهد
میدان بار نوغان مشهد

مشهد کنونی به دلیل تغییرات شهری بسیار زیاد موفق به حفظ برخی آثار و بناهای تاریخی با قدمت نهایتا 600 ساله شده است به غیر از شهر تاریخی 1500 ساله نوغان که آن هم روزهای آخر عمر خود را میگذراند.بناهایی همچون مصلی 350 ساله و 600 ساله مشهد قدیمی ترین بناهای این شهر می باشند و پس از آن خانه ملک و کوره های آجرپزی، خانه های تاریخی، حمام ها، یخدان و آب انبارها، مقبره ها از جمله دیدنی های تاریخی دیگر این شهر می باشند.

متاسفانه گردشگران تور مشهد و زائران از تمام بناهای تاریخی مشهد تنها هارونیه و باغ نادری و مقبره ابوالقاسم فردوسی را می شناسند و اگر از آنها پرسیده شود که در مشهد قصد بازدید از کدام جاذبه های گردشگری را دارید تنها نام هایی که به گوش میخورد کوهسنگی، باغ وحش، پروما و الماس شرق و وکیل آباد و چند ییلاق همچون طرقبه، شاندیز و عنبران می باشد.

این امر نشان می دهد شهر مشهد و استان خراسان با قدمت زیادی که دارد هنوز شناخته نشده است. آثار تاریخی زیادی در این شهر و استان استعداد جذب گردشگران خارجی و ایرانی و درآمد زایی را دارند ولی متاسفانه برای شناخت آنها هیچ بودجه ای اختصاص نمی یابد

خوشبختی های کوچک در مشهد

قبل از هر چیز خوشبختی یعنی مشهدی باشید. خوشبختی یعنی لهجه بین المللی مشهدی بدانید تا بتوانید با سرشناس ترین شخصیت های هنری تکلم کنید. خوشبختی یعنی وفور درختان توت و شاتوت در خیابانها برای استفاده عموم مردم در فصل تابستان.

برای خوردن این میوه های نوبرانه نیازی نیست مسافت زیادی طی کنید کافیست شب هنگام در یکی از خیابانهای قدیمی تر همچون سناباد، آبکوه، مجد، فردوسی، و درب اغلب منازل قدم بزنید و کفش خود را سمت شاخه ها پرتاب کنید تا باران توت بر سرتان ببارد. خوشبختی یعنی برق چشم هموطن وقتی که گنبد و گلدسته را از دور می بیند.

خیابان سناباد مشهد
خیابان سناباد مشهد

ذوق زائران برای رفتن به حرم امام رضا در خیابانهای منتهی به حرم آنقدر شفاف است که همیشه آرزو میکنم کاش جای آنها باشم و به مشهد سفر کنم تا حس خوب آنها را تجربه کنم اما من همسایه این حرم هستم و سالهاست به دیدن حس خوب گردشگران اکتفا کردم و زیباست که این حس شعف هیچگاه در نگاه زائران کم رنگ نشده است.

خوشبختی یعنی گردو و بلال و جمعه ها پیش به سوی وکیل آباد و طرقبه ای که خیابانهایش بوی نشاط میدهد، فروشگاههای صنایع دستی و سوغاتی متعدد و بستنی فروش ها و جمعیت گردشگران تور مشهد و نورهای رنگارنگ، عیبی ندارد که در ترافیک جمعه شب ییلاقات مشهد معطل شویم اما در عوض در کنار جاده های ییلاقی نوبرانه باغها را خریداری میکنیم.

آلبالو
آلبالو

گردو تازه در شیشه های پر آب زیر نور لامپ، گیلاس و آلبالو و سیب، بلال کبابی، گلخانه های خوش آب و رنگ و خوش بو حاشیه جاده ها همگی حس خوب شور و نشاط را به گردشگر هدیه میدهد. خوشبختی یعنی شیرباد و شاندیز مملو از برف و ماشین های بی شمار که تیوپ بر باربند بسته و برای تفریح گروهی پیش میروند.

خوشبختی یعنی انبوه برگ زرد و قرمز و نارنجی و بنفش و سبز، خش خش کنان زیر پایت در پارک ملت و پارک جنگلی وکیل آباد آواز بخوانند و صدای کلاغ ها و اردک ها گوش هایت را پر کند. زیباترین منظره پاییز مشهد در این دو پارک قابل رویت است. خوشبختی یعنی دیدن سوسو شهری وسیع از بامی تاریک و ساکت و نشان دادن آدرس خانه ات با انگشت از بالای قله زو ! خوشبختی یعنی کوهی که پلکان دارد و برای رسیدن به قله نیازی به کوهنوردی نیست.

خوشبختی یعنی از هر بام شهر حرم امام رضا را ببینی ! خوشبختی یعنی شاهنامه و شخصیت ها و شاعرش هم دیار تو بودند. خوشبختی یعنی هم شهری های تو بهترین هنرمندان کشور باشند و لبخند را به لب مردم بنشانند. خوشبختی یعنی بلیط تئاتر و نمایشهای خنده دار در قطب تئاتر و نمایش! خوشبختی یعنی پرواز و پاراگلایدر، بالن، پینت بال، سینما روباز، سیانس های شبانه سینماها، پارک آبی!

لهجه مشهدی

شاید باور نکنید ولی لهجه مشهدی یک لهجه نیست و یک زبان بین المللی به شمار می رود این باور شاید ابتدا از اعتماد به نفس کاذب یک مشهدی اصیل نشات می گرفت اما حالا باید بدانید با وجود 1800 سال قدمت تجارت در منطقه خراسان و رفت و آمد تجار دنیا در این منطقه زبان خراسانی یا همان فارسی دری با زبان پشتو و پنجاپ وانگلیسی و فرانسوی و عربی ترکیب شد.

در ابتدا خط میخی، سپس پهلوی، و پس از آن فارسی دری و پشتو بود اما بعد با زبان تجار دیگر ترکیب و لهجه ای متفاوت ساخت. فارسی دری زبان رسمی کشورهای افغانستان، هندوستان و پاکستان بود و به مرور به ایران راه یافت و زبان رسمی ایران نیز به فارسی دری تغییر یافت و طبیعی بود که ساکنین مرزهای شرقی خراسان و سیستان و بلوچستان ایران اولین نفراتی بودند که این زبان را بکار بردند و پس از آن به جای جای ایران منتقل شد.

با وجود شاعر و چهره جهانی ابوالقاسم فردوسی و نگارش شاهنامه به زبان فارسی و خراسانی، در می یابیم شخصیت های شاهنامه نیز الگو و اسطوره ای از مردمان خراسان می باشند. کلمات زیادی در فارسی دری وجود دارد که هنوز در لهجه مشهد بکار برده میشود و برخی از آنها را در شاهنامه فردوسی می توان مشاهده کرد.

آرامگاه فردوسی در مشهد
آرامگاه فردوسی در مشهد

البته تغییر زبان فارسی دری به مرور و تاثیر انواع گویش و قومیت بر آن شکل کنونی لهجه مشهدی را بوجود آورده است اما هنوز هم این لهجه آنقدر جذاب است که با گذشت زمان قریب به 1500 سال همچنان مورد استقبال عموم می باشد.

گریز از لهجه بومی اتفاقی است که خواه ناخواه در سالهای اخیر به شدت افزایش یافته، تنها قومی که همچنان موفق به حفظ زبان و لهجه خود در ایران شده اند، قوم ترک می باشند اما در بین این جمعیت هم بسیاری از شهرها در حال تغییر و گریز از لهجه خود می باشند به عنوان مثال شهری همچون زنجان و ارومیه و اغلب جمعیت شهر تبریز با وجود اینکه قومی ترک هستند به زبان فارسی صحبت میکنند در این میان تنها اردبیل همچنان زبان خود را به سختی حفظ نموده.

خوشبختانه در سالهای اخیر با وجود چهره های فرهنگی و هنری مشهد در رسانه های اجتماعی همچون تلویزیون و شبکه های اجتماعی لهجه مشهد، به عنوان لهجه ای برای اغلب طنزهای قدرتمند پذیرفته و محبوب شده است. این در حالیست که سالهای گذشته لهجه مشهدی اغلب با تمسخر همراه بود و علاقه ای برای فراگیری آن در بین افراد وجود نداشت.

بوجود آمدن رسانه های اجتماعی و ارتباط انسانی وسیع با هر قومیت و ملیتی، باعث تقویت لهجه مشهدی و یافتن لهجه های جدیدی همچون رومی شد که در ایران وجود داشت اما شناخته نشده باقی مانده بود.

با وجود ارتباطات وسیع انسانی به واسطه تکنولوژی و رسانه های اجتماعی کم کم لهجه های مختلف و فرهنگهای بومی بیشتر شناخته شد از این رو تنها لهجه ای که می توانست بیشتر مورد شوخی و طنز واقع شود و به فرهنگ بومی و مردم آن منطقه توهین نشود لهجه مشهدی شناخته شد از این رو هر روز بر تعداد اشخاص غیر بومی که علاقمند بودند لهجه مشهدی را بیشتر بشناسند افزوده شد.

این روند امروزه تا جایی پیشرفت کرده است که فایل های صوتی و متن و اینفوگرافیک و فیلم های کوتاه زیادی برای آموزش زبان مشهدی و خراسانی توام با طنز توسط افراد بومی منطقه خراسان در شبکه های اجتماعی نشر داده می شود و آنقدر مورد استقبال واقع شده که بیشترین بازدید کننده طنزهای بومی به صفحاتی تعلق دارند که به زبان خراسانی همچون نیشابوری، سبزواری، مشهدی تولید محتوا میکنند.

کانال نیشابوری ها، چغک مشهدی در شبکه اجتماعی تلگرام، صفحه جواد خواجوی، علی صبوری، چغک مشهدی، زود نیوز در شبکه اینستاگرام از پر بازدید ترین فعالیت افراد بومی مشهد می باشد. در حال حاضر شهر مشهد زبان ها و لهجه های زیادی را در خود جای داده است که اصلی ترین آنها به سه قسمت فارس، ترک و کرد تقسیم میشود.

کردها و ترک های منطقه خراسان و شهر مشهد از اقوام کرمانج می باشند که به زبانها و نوشتار مختص به خود صحبت میکنند. نوشتار آنها به صورت رسمی در ایران پذیرفته نشده ولی در ترکیه و کردستان عراق دیگر اقوامشان با همین نوشتار با یکدیگر ارتباط برقرار میکنند.

همچنین به دلیل موقعیت فرهنگی و مذهبی شهر مشهد، برخی زائران :  عرب، لر، بلوچ، گیلکی، مازنی، آذری و … در مشهد ساکن می شوند و از این طریق نیز پیش بینی میشود در یکصد سال آینده این لهجه نیز رو به نابودی رود.

تاریخ مشهد

مرکز استقرار و حکومت قوم پارت در ایران و امپراتوری هخامنشیان در آغاز منطقه خراسان کنونی بوده است که این قوم قدمتی حدود 520 سال قبل از میلاد دارند. از این زمان تا دوران حمله اعراب به این منطقه تجاری ترین منطقه دنیا مشهد کنونی بود.

پس از استقرار مسلمانان در این منطقه و شهادت امام رضا این نقطه از کشور به محلی مذهبی تبدیل شد. همچنین با رواج و چیره شدن علم و فرهنگ و هنر اسلامی بر خراسان، همزمان با رشد صنعت در اروپا و آمریکا، تجارت در منطقه خراسان رو به افول رفت.

مشهد ابتدا قریه ای کوچک با نام سناباد بود که 24 کیلومتر با توس و نوغان فاصله داشت. در آن زمان مسافت ها با قاطر و اسب طی می شد و برای طی کردن هر 24 کیلومتر زمانی معادل یک ساعت نیاز بود. البته در حال حاضر اگر بخواهیم ریشه شناسی دقیق از شهر مشهد بگوییم ناچار باید به دو دوره قبل اسلام و بعد اسلام اشاره کنیم.

قبل از اسلام شهر مشهد به موقعیت جغرافیایی فعلی وجود نداشت و تاریخ شهر کنونی به زمان اسلام باز میگردد. نام اصلی شهر مشهد نوغان بوده و این نام هنوز بر سکه های دوره ایلخانی به چشم میخورد. سکه های دوره ایلخانی پول رایج تجارت در جاده ابریشم ایران بود. پیش از حمله مسلمانان به ایران و خراسان، ساسانیان بر خراسان حکومت می کردند اما یزدگرد سوم در جنگ با مسلمانان شکست خورد و پس از آن حکومت این منطقه به جز کلات و شهر پاز به مسلمانان رسید.

این در حالی بود که شهر پاژ و رادکان همچنان محل استقرار ساسانیان بود. کلمه مشهد در ابتدا به مکان شهادت امام رضا اختصاص داشت اما در نهایت و در کتاب احسن التّقاسیم فی معرفةِ الأقالیم محمد مقدّسی (مَقدِسی) در قرن چهارم منطقه کاخ مامون و قریه های اطراف آن با نام المشهد یاد شد و از این پس بسیاری از متون برای عنوان کردن این منطقه از کلمه المشهد استفاده کرده اند.

سپس رفته رفته کلمه عربی المشهد جای خود را به مشهد داد. جالب است بدانید حرم امام رضا قبل از شهادت ایشان یک باغ بزرگ متعلق به فرماندار خراسان بود وقتی هارون الرشید از کنار این باغ برای یکی از جنگ هایش میگذشت، از دنیا رفت و به همین خاطر در این باغ دفن شد. پس در حال حاضر به احتمال قوی قبر هارون الرشید نیز در حوالی حرم مطهر قرار دارد.

حضور مسلمانان در خراسان با تمام ویرانی ها قتل هایی که به همراه داشت، آنقدر هم بد نبود و باعث پیشرفت سریع علم و فرهنگ و هنر در این منطقه شد. به عنوان مثال در زمان صفویان که به اسلام بسیار اهمیت میداند زیباترین بناهای ایرانی و اسلامی در خراسان و مشهد بنا شد. یکی از این بناها مصلی پنجراه پایین خیابان مشهد است که تبدیل به موزه زنده صنایع دستی شده است.

زبان و گویش مشهد

کلماتی همچون کله ونگ (گیج شدن) و قچار (فشار)، دول (سطل)، آفتو (آفتاب)، کلپسکه (مارمولک)، هولی (خانه و اتاق) و غیره تنها تعدادی محدود از واژگان کاربردی مشهد هستند که در پنجاه سال گذشته رو به فراموشی رفته اند. خوشبختانه استقبال از لهجه مشهد برای طنز موجب شد، این کلمات جانی دوباره بیابند در مکالمات جوانان بیشتر استفاده شوند.

شاید از بزرگترین جاذبه های گردشگری در هر منطقه شنیدن لهجه ساکنین باشد. اگر به مشهد سفر کرده باشید بی شک بعد از شنیدن اولین آدرس به لهجه مشهدی لبخند پهنی روی لبتان نقش بسته و دوباره آدرس را با آوای مشهدی برای خودتان تکرار کرده و ریز می خندید.

البته ما مشهدی ها خود آگاهیم که بعد از شنیدن گویشمان تلاش میکنید با دوستانتان تا حدی شبیه به یک مشهدی صحبت کنید تا بیشتر بخندید و مایه افتخار است که لهجه ای با این قدرت نفوذ بتواند جان دوباره بگیرد. تنها مشکلی که برای گویش در شهر مشهد وجود دارد، تعدد گویش ها و قومیت های مختلف در این شهر است.

این امر تفکیک کلمات کردی، ترکی، مشهدی، تربتی، بلوچی و نیشابوری و بسیاری دیگر را از هم دشوار میکند. البته شهرهای کوچک نزدیک به خراسان اغلب لهجه ای مشابه دارند و بیشتر کلمات کاربردی آنها همسان است وتنها در چند کلمه و نوع بیان متفاوت هستند. اما کرمانج ها به کلی زبانی خاص خود دارند که کلماتشان در حال ترکیب با لهجه خراسانی می باشد.

گویش مشهدی در شعر شاعرانی همچون خیام، عطار، ابوالقاسم فردوسی، رودکی و وجود این گویش در تاریخ معتبر بیهقی نشان دهنده اعتبار و اصالت این گویش می باشد. هرچند امروزه با تغییرات بسیار لحنی و واجی به نوعی دست مایه برای طنز بدل گشته اما نه تنها از اعتبار آن کاسته نشده بلکه هر روز محبوبیت بیشتری در تمام اقشار جامعه پیدا میکند.

زبان و نوشتار ایرانیان در ابتدای امر پهلوی بود و رفته رفته برای نوشتن کتاب مقدس زرتشت خط اوستایی مرسوم گشت و آن نیز به چند شاخه تقسیم میشد. همین تقسیمات نوشتاری در گویش ایرانی نیز تغییراتی پدید آورد. پس از زبان پهلوی به دلیل همجواری ایران با پاکستان و هندوستان و افغانستان که زبان رسمی فارسی دری داشتند، فارسی دری به واسطه تجارت و جنگ و اشغال به ایران نفوذ کرد.

اشعار بیدل دهلوی به زبان فارسی و ورود آن از هند به خوبی نفوذ زبان های شرقی را به ایران و خراسان نشان می دهد. ورود زبان فارسی دری، پشتو، پنجاپ به ایران به کلی زبان ایران را دگرگون کرد. هنوز زبان پنجاپ در نواحی سیستان و بلوچستان وجود دارد. اما در منطقه خراسان با حضور تاجران و غارتگران ملیت های دیگر این زبان رفته رفته تغییر کرد و به آنچه هم اینک وجود دارد تبدیل شد.

همچنین خط پنجاپی و دری و پشتو کم کم از دچار تغییر شد و خط فارسی کنونی برای ایرانیان به وجود آمد. هنوز هم کلمات پشتو، پنجاپ در زبان ایرانیان وجود دارد و اگر یک هندو یا افغانی و پاکستانی شروع به صحبت کند تعدادی از کلمات او را به راحتی متوجه می شوید.

جالب است بدانید سر منشاء تمام این تغییرات خراسان بود و زبان تمام ایرانیان از ناحیه خراسان به فارسی تغییر پیدا کرد و لهجه و زبان اصلی تمام نقاط ایران همچون زبان شاهنامه و تاریخ بیهقی و شاعران بزرگ خراسانی، از خراسان به یادگار مانده و به مرور با ملیت های عثمانی و فرانسه و اعراب و مغول ترکیب شد و در هر منطقه گویشی خاص بوجود آمد.

فرهنگ بومی شهر مشهد

مشهد شهری که از دیرباز شاهد جنگ، درگیری، تبادلات ارزی و تجارت از طریق جاده ابریشم بوده ولی از دوره حکومت صفویان و امویان تبدیل به شهری اغلب مذهبی تر شد. امویان مروج دین اسلام بودند اما هدف اصلی آنها رواج مذهب تسنن بود و در این راه بناهای زیادی برای امر آموزش برپا کردند. کتابهای زیادی نیز از زبانهای دیگر دنیا برای تربیت دانشمندان اسلامی ترجمه کردند.

اما به هر حال در این دوران شیعه به شدت در تنگنا قرار گرفت و اقلیتی محدود در ایران به شمار می رفت که در نهایت با شهادت امام رضا زمینه افزایش جمعیت شیعه در ایران فراهم شد. قبل از حمله اعراب به ایران این منطقه یعنی خراسان زیر سلطه ساسانیان بود و تجارت عمده ترین فعالیت ناحیه خراسان بود اما بعد از حمله اعراب و مغول بر این منطقه ، تبدیل به منطقه مهم مرزی و سیاسی گشت.

از آن زمان به بعد مشهد و شهرهای اطراف آن مدام شاهد غارت و کشور گشایی و جنگ بود البته دورانی هم در این بین وجود داشت که به عنوان پایتخت حکومت ها در نظر گرفته میشد و از لحاظ آبادانی نسبت به سایر شهرهای ایران برتری داشت ولی این دوران ثبات زیادی نداشتند.

در حال حاضر فرهنگ بومی مردم خراسان که فرهنگی مذهبی تر از سایر شهرهای ایران است به زمان شاه عباس صفوی می رسد. بعد از شهادت امام رضا در شهر نوغان شیعه آنقدر برای ایرانیان عزیز شد که جمعیت زیادی از آنها شیعه شدند.

صفویان نیز که به شدت به شیعیان علاقه داشتند رسومی همچون روضه خوانی و عزاداری و پخش نذری و وقف و ساخت بناهایی با معماری اسلامی را در راس امور خود قرار دادند. از آنجا که مهشد برهه ای پایتخت آنان بود در این شهر بناهای بسیار زیادی با معماری اسلامی صفوی به چشم میخورد.

فرهنگی همچون وقف که شخصیتی همچون حاج حسین آقا ملک را پرورش داد و امروزه مساحت زیادی از شهر مشهد و شهرهای اطراف و تهران از وقفیات این مرد بزرگ می باشد. فرهنگ عزاداری های آیینی و پرده خوانی و روضه که از زمان صفویان تا به حال حفظ شده و از خراسان و مشهد به جای جای ایران منتقل شد اما همچنان در مشهد قوت بیشتری دارد.

فرهنگ شله خوران یا شله مشهدی که در عزاداری ها پخش می شود نیز از هم زمانی حمله مغول و حکومت صفویان در خراسان به جا ماند. شله غذایی ایرانی است اما مغول برای حفظ قوای خود برای تاخت و تاز اسیران خراسانی را مجبور میکرد انواع حبوبات و گوشت را آبپز کنند و این روند زمان زیادی احتیاج داشت و به آن ادویه های زیادی اضافه میشد.

این غذا آنقدر غنی بود که بعدها در عزاداری های راسان به عنوان غذایی مقوی به عنوان نذری توزیع می شد. نسل به نسل ادامه یافت تا امورز به عنوان غذایی مشهدی مورد توجه ایرانیان قرار گرفت. فرهنگ موسیقی مشهد و خراسان از ابتدا هم به شادی موسیقی مناطق شمالی و جنوبی ایران نبود.

موسیقی و رقص در منطقه خراسان تی قبل از اسلام تنها به عنوان عبادت مورد استفاده قرار میگرفت به عنوان مثال رقص طلب و تمنای باران، رقص شکر برای برداشت محصول و رقص هایی از این قبیل به همراه موسیقی بسیار قدیمی همه نشانی از عبادت دارند و کمتر برای سرگرمی استفاده میشدند. در حال حاضر موسیقی خراسانی اصیل ترین موسیقی ایران میباشد که در کشورهای اروپایی مورد توجه واقع شده است.

باور فرهنگ شمع دزدی مشهدیان

مشهد از ابتدا محل عبور مرور کاروانها و استقرار آنها در کاروانسراها بوده و به طبع در آن زمان نیز روشنایی شهری یا فانوس بود یا شمع! این امر وقتی مطرح شد که زائران برای زیارت به مشهد می آمدند و به عنوان نذر و نیاز شمع خریداری و روشن میکردند تا حاجتشان برآورده شود.

اما یکی از فروشندگان شمع که شخصی طماع بود برای سود بیشتر پس از فروش شمعها و دور شدن زائرین از سقاخانه شمع ها را خاموش می کرد و دوباره به فروش می رساند از آن زمان لقب شمع دزد بر این شهر ثبت شد.

شخصیت مردم این شهر

مردمانی اغلب محافظه کار که اهل جنگ و مقاومت هستند. این خصلت به خاطره جنگ های عمده هچون حمله ازبک و مغول و اعراب، آلمان، روسیه در آنها بوجود آمده است. یک مشهدی به سختی با یک فرد غریبه ارتباط برقرار میکند و ترجیح می دهد قبل از صمیمیت طرف حسابش را بشناسد.

البته با گسترش رسانه های اجتماعی و تغییر رفتارهای اجتماعی این خصیصه بسیار کاهش یافت. مردم مشهد اقتصادی تر از مردم شهرهای جنوبی و غربی و شمالی یران رفتار میکنند.

این خصلت نیز از همان خشکسالی و قحطی و غارت های پی در پی به یادگار ماند. در واقع یک مشهدی ترجیح میدهد با حفظ اموالش برای روز مبادا زندگی اش را تامین کند این در حالی است که هرهای شمالی و غربی و جنوبی به جنبه شادی و خوش گذرانی در زندگی اهمیت بیشتری می دهند و ست و دلبازتر عمل میکنند.

سفر به مشهد

هدف رو از سفر به مشهد مشخص کن: زیارتی ، سیاحتی یا سفر کاری

تور مشهد

تور لحظه آخری مشهد
تور مشهد با قطار
تور هوایی مشهد
تور ارزان مشهد

هتل های مشهد

هتل های پنج ستاره

هتل الماس 2 مشهد

یکی از تازه سازترین هتل‌ های مشهد، هتل الماس 2 است. هتل الماس2 که شعبه دوم هتل الماس میباشد برخلاف آن هتلی 5 ستاره است و در سال 1395در جوار بارگاه ملکوتی امام رضا (ع) با ارائه خدماتی متفاوت اماده میزبانی از زائران محترم می باشد.

این هتل در 26 طبقه یکی از بلندترین ساختمان‌ها را داراست و جدا از شیک و لوکس بودن که باعث جذب هر مسافری می‌شود یکی از نزدیک‌ترین هتل‌ها به بارگاه امام هشتم شیعیان است.

هتل الماس 2 مشهد
هتل الماس 2 مشهد

هتل الماس2 که در سال 1395 شروع به کار کرده، جدا از تنوع بالای اتاق‌های رویال و وی آی پی و سوئیت ها و آپارتمان‌های مجهز که همه شان مشرف به حرم رضوی هستند، امکانات زیاد هتل، باعث جلب رضایت مهمانان شده است.

امکاناتی نظیر روف گاردن، سالن همایش، مجموعه ورزشی و تفریحی، رستوران گردان، مجموعه آبی مخصوص کودکان و بزرگسالان، مرکز خرید، سالن ماساژ و ترانسفر رایگان رفت و برگشت به فرودگاه. هتل مجلل الماس2، دسترسی خوبی به به بازارهای اصلی شهر مشهد نیز دارد و بازار رضا و گوهرشاد در چندقدمی از هتل قرار گرفته‌اند.

هتل بین المللی قصر مشهد

یکی از هتل های مشهد هتل بین المللی قصر مشهد میباشد که با فاصله ای کمتر از 800 متر از حرم مطهر حضرت رضا در مرکز شهر مقدس مشهد در زیباترین خیابان شهر قرار گرفته است.از ویژگیهای این هتل علاوه بر دارا بودن کلیه امکانات رفاهی ( رستورانها، تالارها، فروشگاههای متعدد و متنوع و … ) نزدیک بودن به مراکز اصلی خرید و مراکز دیدنی شهر می باشد.

هتل بین المللی قصر مشهد
هتل بین المللی قصر مشهد
هتل مدینه الرضا مشهد

هتل مدینه الرضا مشهد نزدیک ترین هتل پنچ ستاره مشهد به بارگاه ملکوتی امام رضا با محیطی فوق العاده زیبا و معماری اصیل ایرانی با فرهنگ معنوی و اتاقهای شیک آماده پذیرایی از زائران امام رضا (ع) می باشد.

این هتل بسیار آرام و پر از معنویت در عین نوسازی و زیبایی با پرسنل مجرب آماده خدمتگذاری به شما میهمانان عزیز میباشد. هتل مدینه الرضا در فاصله نزدیک حرم (150 متر) قرار دارد که با حدود چهارصد اتاق با امکانات کامل در خدمت میهمانان گرامی می باشد.

هتل مدینه الرضا مشهد
هتل مدینه الرضا مشهد
هتل هما مشهد

هتل هما مشهد که فاصله نه چندان دور آن با حرم امام رضا (ع) و مراکز خرید که در سال 1352 افتتاح و در سال 1396 با مساحتی بالغ بر70هزار مترمربع مورد باز سای قرار گرفت.

هتل هما مشهد در 6 طبقه و شامل 304 باب تخت خواب با اتاق های بسیار لوکس می باشد. هتل هما مشهد با امکاناتی نظیر رستوران، کافی شاپ، نماز خانه، لابی، دسترسی آسان به مترو، نزدیکی به مراکز خرید مشهد،تالار مجلل، تلویزیون، اینترنت و….. پذیرای مهمانان عزیز و گرامی مباشد.

هتل هما مشهد
هتل هما مشهد
هتل قصر الضیافه مشهد

هتل قصر الضیافه مشهد در صحن حرم مطهر امام رضا (ع) واقع شده است. این هتل با بهترین و گسترده‌ترین سطح امکانات رفاهی و سرویس‌دهی آماده پذیرایی از زائرین محترم است.

با امکاناتی نظیر رستوران، کافی شاپ، نماز خانه، لابی، دسترسی آسان به مترو، نزدیکی به مراکز خرید مشهد،تالار مجلل، تلویزیون، اینترنت و….. پذیرای مهمانان عزیز و گرامی میباشد.

هتل قصر الضیافه مشهد
هتل قصر الضیافه مشهد
هتل قصر طلایی مشهد

هتل بین المللی قصر طلایی (مشهد مقدس)‌ که به عنوان یکی از بزرگ ترین و مجلل ترین هتل های مشهد می باشد. این هتل با مساحتی بالغ بر 5000 متر مربع و در بیست طبقه و زیربنای 70000 متر مربع در دو فاز، دارای پیشرفته ترین امکانات و تجهیزات بوده و از بهترین سازه های معماری برخوردار میباشد.

همچنین با طراحی مجموعاً 610 واحد اقامتی در تیپ های امپریال سوئیت، پرزیدنت سوئیت، پرنسس سوئیت، انواع آپارتمان های رویال، سوئیت، کانکت، دبل، سینگل، با دکوراسیون متنوع که با تصویر دلنوازی از حرم ثامن الحجج (ع) از پنجره های اتاق های رو به حرم در طبقات مختلف هتل همراه می شود، خاطره ای وصف نشدنی را در طول مدت اقامت برای میهمانان خود خلق نموده است.

هتل قصر طلایی مشهد
هتل قصر طلایی مشهد
هتل کوثر ناب مشهد

هتل کوثر ناب مشهد در زمینی به مساحت حدود ۳۶۸۶ متر مربع و در یکی از بهترین مناطق مشهد و در نزدیکی حرم مطهر امام رضا علیه السلام و در حاشیه بلوار تازه تاسیس امیرالمومنین(ع) که یکی از بلوارهای با امکانات بالا و منطبق بر معیارهای جدید شهرسازی و با دسترسی آسان از بلوار یاد شده است.

امکانات رفاهی هتل شامل آسانسورهای پیشرفته، پله های برقی، تالارهای چندمنظوره، رستوران های مجلل و مجهز به دو صورت سربسته و روباز، سالن ورزش، استخر، سونا و جکوزی، چندین فروشگاه، فضای سبز اختصاصی، کافی شاپ، دسترسی آسان از طریق بلوارهای اطراف به مراکز خرید و اماکن دیدنی و تفریحی شهر و همینطور چشم انداز وسیع از حرم مطهر امام رضا در تمامی نقاط هتل می باشد.

هتل کوثر ناب مشهد
هتل کوثر ناب مشهد
هتل درویشی مشهد

هتل درویشی مشهد در حاشیه خیابان امام رضا (ع) که اصلی ترین خیابان منتهی به حرم مطهر است قرار دارد.این هتل اقامتگاهی نام آشنا برای کسانی است که به دنبال اقامتی مجلل و لوکس هستند. هتل مجلل درویشی با معماری منحصر به فردش به سبک هشت ملیت جهان مجهز به بهترین و مدرنترین امکانات و تسهیلات است که در کمتر هتل ایرانی می توانید بیابید.

این هتل مشهد بهترین گزینه برای افراد پر درآمد است که می خواهند اقامتی رویایی و دلچسب را در جوار حرم امام رضا تجربه کنند. نزدیکترین هتل 5ستاره رویال به حرم مطهر و اولین هتل هوشمند مجهز به BMC می باشد.

هتل مجلل درویشی مشهد
هتل مجلل درویشی مشهد
هتل پردیسان مشهد

هتل بزرگ پردیسان یکی از برترین و بزرگترین هتل های کشور است که در بهترین منطقه آب و هوایی پایتخت معنوی کشور واقع شده است.این هتل با مساحتی بالغ بر 33000 متر مربع در پنج طبقه و زیر بنای 24000 متر مربع برخوردار از خدمات و تجهیزات پیشرفته می باشد.

از ویژگی های منحصر به فرد این هتل داشتن فضای سبزی بی نظیر است که فضایی آکنده از طراوت، شادابی و آرامش را به میهمانان پردیسان هدیه می کند.در این هتل با طراحی 160 واحد اقامتی ؛ انواع اتاق های امپریال، رویال، کانکت، سوئیت دوبلکس، دبل و سینگل با دکوراسیونی زیبا که با چشم انداز باغ هتل همراه شده، خاطره ای ماندگار را در طول اقامت برای میهمانان خود برجای می گذارد.

هتل پردیسان مشهد
هتل پردیسان مشهد
هتل پارسیس مشهد

هتل پارسیس مشهد بر گرفته از ایران قدیم به زبان یونانی و به معنای مرد پارسی است . هتل پارسیس مشهد یکی از هتل های مشهد و هتل های پنج ستاره مشهد می باشد که در منطقه شهری کم ترافیک در بلوار امیر المومنین مشهد در سال 1395 احداث گردید و آماده پذیرش زائرین گرامیست که دارای مرکز خرید اختصاصی،سرویس اختصاصی به حرم مطهر،استقبال فرودگاهی،اینترنت نامحدود،مجموعه های آبی،اسپا،حمام ترکی.

هتل پارسیس مشهد
هتل پارسیس مشهد

لیست هتل های مشهد جهت رزرو

مشهد شهر مشاهیر فرهنگی ، ورزشی و سیاسی

مشهد شهر قهرمان پرور ، مشهد شهر هنرمندان سرشناس ، مشهد شهر سیاستمداران برجسته

چهره های ورزشی مشهد

چهره های ورزشی مشهد
چهره های ورزشی مشهد

شخصیت های مذهبی و سیاسی شهر مشهد

شخصیت های مذهبی و سیاسی مشهد
شخصیت های مذهبی و سیاسی مشهد

هنرمندان

هنرمندان مشهد
هنرمندان مشهد

نویسندگان و دانشمندان

نویسندگان و دانشمندان مشهد
نویسندگان و دانشمندان مشهد

اماکن تاریخی مشهد

خانه پیشه وران مشهد

مشهد و خانه پیشه وران . پیشه وران در لغت نامه دهخدا به معنی صاحبان حرفه معنی شده است و هر حرفه ای که در مقابل آن بتوان کسب درآمد کرد را پیشه وری می گویند.خانه پیشه وران در مشهد که نام آن منتسب به صاحبانش است در محل ارگ قدیم مشهد واقع است.

با اینکه اطلاعات دقیقی از این خانه در دسترس نیست اما از محله قرار گیری آن در مشهد می توان گمان هایی داشت. این خانه در زمان قاجار و پهلوی در مشهد ساخته شده است.

خانه پیشه وران مشهد
خانه پیشه وران مشهد

خانه رجایی مشهد

خانه رجایی مشهد و بافت فرسوده مشهد، همانطور که بیان کردیم به دلیل نوسازی بافت فرسوده در قسمت مرکزی شهر و اطراف حرم مطهر امام رضا (ع) ، قسمت عمده مشهد قدیم تخریب شده است و از سال 1380 تا اکنون خانه های قدیمی زیادی درمشهد و نزدیکی حرم امام رضا (ع) شناسایی شده اند.

برخی از این خانه ها به ثبت آثار ملی و برخی به ثبت میراث فرهنگی و صنایع دستی رسیده، اما تعداد زیادی از این خانه ها در مشهد هنوز ثبت نشده اند و یا مالکین اصلی آنها را واگذار نکرده اند.

خانه رجایی مشهد
خانه رجایی مشهد

گورستان تاریخی ارامنه مشهد

گورستان تاریخی ارامنه، باغ و قبرستان و کلیسا تاریخی ارامنه و یهودیان در مشهد، مشهد شهری که از ابتدا هر قومی را پذیرا بود، این خصلت اوست اما همواره صحنه درگیری های سیاسی و کشورگشایی های دیگر کشورها بود از این رو بسیاری اقوام جهان در مشهد ساکن شدند. در این بین برخی ارامنه از کشورهای لهستان، آمریکا، گرجستان، کانادا، فرانسه به ایران آمدند و در مشهد ساکن شدند..

گورستان تاریخی ارامنه مشهد
گورستان تاریخی ارامنه مشهد

پارک های مهم

باغ گل های مشهد

باغ گل های مشهد در مساحتی حدود سه هکتار احداث گردیده است که ساختار آن به شکل گل بنفشه طراحی شده که اگر از بالا این باغ را تماشا کنید قابل تشخیص است.

در فصول مختلف سال گلهای مختلف که با آب وهوای آن فصل سازگار می باشد کاشته می شوند . در ابتدای تاسیس این باغ در مشهد گونه های مختلف و بیشتری از گل ها و گیاهان وجود داشت که به علت ناسازگاری با شرایط اقلیمی مشهد از بین رفتند.

باغ گل های مشهد
باغ گل های مشهد

پارک ملت مشهد

پارک ملت مشهد، قدیمی‌ترین بوستان شهر مشهد در سال ۱۳۴۳ در زمان سلطنت محمدرضا پهلوی در مکانی که آن زمان خارج شهر بود احداث گردید اما به دلیل به توسعه شهری٬ این بوستان اکنون در داخل شهر قرار گرفته‌است. این بوستان در آن زمان توسط دو مهندس طراح انگلیسی به سبک بوستان‌های انگلستان طراحی گردید ولی ساخت آن نهایتا چندین سال بعد توسط مهندسین ایرانی به اتمام رسید.

پارک ملت مشهد
پارک ملت مشهد

پارک جنگلی وکیل آباد مشهد

پارک جنگلی وکیل آباد مشهد یکی از پارک های وسیع و قدیمی مشهد است که در جنوب غربی مشهد واقع شده و با بلوار عریض و زیبای وکیل آباد به میدان آزادی مرتبط می شود.

پارک جنگلی وکیل آباد مشهد که درگذشته به نام میرطراز یا باغ وکیل آباد شناخته می شد، درسال 1348 ش. توسط مالک آن، خامه حسین آقای ملک ، به صورت رسمی وقف استفاده عموم گردید و به شهرداری مشهد واگذار شد و هم اکنون جزو محدوده خدماتی منطقه 9 می باشد.

پارک جنگلی وکیل آباد مشهد
پارک جنگلی وکیل آباد مشهد

بهترین رستوران های مشهد

رستوران ملل شاندیز مشهد

رستوران های ملل شاندیز در مشهد، مجموعه توریستی گردشگری ملل با وسعتی در حدود یک هکتار داری پنچ بخش مجزا شامل سالن اصلی و مجلل ،تالارهای ضیافت ،باغ ایرانی و کافی شاپ مهر ماه سال 1392 در شاندیز مشهد به مرحله بهربرداری رسید. این مجموعه با ظرفیت 2000نفر مجهز به مدرنترین سیستم های صوتی،نورپردازی آماده ارئه خدمات شایسته به شما سروران گرامی می باشد.

رستوران ملل شاندیز مشهد
رستوران ملل شاندیز مشهد

رستوران پسران کریم در مشهد

رستوران پسران کریم در سال 1359 در خیابان طالقانی مشهد افتتاح گردید و از سال 1376در محل فعلی واقع در بلوار خیام 23 (فرهاد 22) انتقال یافت و در حال حاضر شعبات دوم و سوم این رستوران د ر برج آلتون و انتهای خیام شمالی مجتمع مروارید پذیرای مهمانان و همشهریان عزیز مشهد می باشد.

دلیل نامگذاری این رستوران یاد و خاطره بنیانگذار آن ٬مرحوم کریم قاسم زاده حاتمی پدرمان می باشد که به مدت تقریبا 56 سال از سال 1300 تا 1356 به مدیریت رستوران مشغول بوده اند .

رستوران پسران کریم در مشهد
رستوران پسران کریم در مشهد

رستوران ارم شاندیز مشهد

رستوران ارم شاندیز با مساحتی 12000 هزار متری و با مدیریت جناب آقای ایزدی در سال 1362 شمسی درشاندیز از ییلاقات مشهد افتتاح شد.این مجموعه که از سه بخش سنتی، فضای باز و سالن VIP تشکیل شده است با طراحی منحصر به فرد خود آماده پذیرایی از میهمانان خود میباشد.

همچنین این مجموعه گسترده برای تولید محصولات لبنی خود در انتهای رستوران، زمینی به مساحت 1000 متر تعبیه کرده و تمام محصولات فقط برای مصرف در خود رستوران تولید میشود و به بیرون عرضه نمیگردد.

رستوران ارم شاندیز مشهد
رستوران ارم شاندیز مشهد

مشهد شهر تحصیل و کار

سفر کاری یا تحصیلی؟! راهنمای جامع ادارات و دانشگا های مشهد

تحصیل در مشهد

انتخاب دانشگاههای مطرح در شهرهای بزرگ برای ادامه تحصیل یکی از اصلی ترین دغدغه های دانشجویان می باشد. در این میان شهر مشهد نیز به دلیل وجود دانشگاه فردوسی، و بهترین دانشگاههای غیر انتفاعی از قبیل خیام، سجاد، فردوس در سطح کشور از جایگاه خوبی برخوردار است. همچنین بهترین دانشگاههای رشته الهیات و فقه و حوزه نیز در شهر مشهد وجود دارند.

ورودی دانشگاه فردوسی مشهد
ورودی دانشگاه فردوسی مشهد

برای ادامه تحصیل در رشته پزشکی، بعد از شهر شیراز مشهد بهترین دانشگاهها به لحاظ تجربه کاری در حیطه پزشکی را دارد. مشهد کنونی که حاصل ترکیب چند شهر قدیمی پاژ و رادکان، نوغان و سناباد است در زمان مامون عباسی مرکز علم و فرهنگ بود.

مامون اهمیت زیادی به علم میداد از این رو ترجمه متون عربی، سریانی، هندی، پهلوی، یونانی رواج بسیار داشت و دانشمندان زیادی برای تحصیل به دیار خراسان مهاجرت میکردند

اقامت برای تحصیل در مشهد

اگر دانشگاه روزانه یا شبانه و فرهنگیان و تربیت معلم قبول شده اید که قطعا مشکل اسکان و تهیه وعده های غذایی و هزینه رفت و آمد مسیر خوابگاه تا دانشگاه نخواهید داشت و با خوابگاههای دانشگاه مربوطه و خدمات جانبی آنها این مشکل حل خواهد شد.

اما اگر در دانشگاه پیام نور یا غیر انتفاعی قبول شده اید باید هزینه ای بیشتر از خوابگاه های دانشگاه های دولتی بپردازید بعلاوه اینکه این خوابگاهها خارج از دانشگاه و گاهی بسیار دورتر از آن قرار گرفته اند همچنین برای تهیه غذا روزانه خود مبلغی جدا پرداخت خواهید کرد و دانشگاه و خوابگاه مسئولیتی راجع به وعده های غذایی یا سرویس رفت و برگشت شما ندارد.

اما خوشبختانه در سالهای اخیر وجود خوابگاه های دانشجویی برای دانشگاه ها امری مبرهن است و برای اقامت نیازی به اجاره خانه مستقل نخواهید داشت. البته این نکته هم قابل ذکر است که در صورت مجرد بودن برای بیرون ماندن از خوابگاه بعد از ساعت 10 شب باید اجازه قیم داشته باشید.

بهترین دانشگاه های مشهد

تحصیل در دانشگاه علوم پزشکی مشهد

سالهای اولیه تحصیل را در دانشکده علوم پزشکی مشهد یا دندانپزشکی دانشگاه فردوسی می گذرانید مگر اینکه پرستاری و بهیاری و پیراپزشکی قبول شده باشید که در آن صورت از ابتدا در دانشگاه پرستاری نزدیک به بیمارستان تاریخی امام رضا مشغول به تحصیل می شوید، خوابگاه شما تمام دوران تحصیل در دانشگاه فردوسی قرارا دارد اما بعد از اتمام دروس تئوری به یکی از بیمارستان های سطح شهر انتقال پیدا خواهید کرد.

ورودی دانشگاه پزشکی مشهد
ورودی دانشگاه پزشکی مشهد

اغلب دانشکده های پزشکی و بیمارستان های مشهد در خیابان دانشگاه و تقی آباد و خیابان های منتهی به آنها قرار دارند. بیمارستان امام رضا، قائم، هفده شهریور، امید، کتابخانه مرکزی علوم پزشکی که شبانه روزی فعال است و ساختمان اداری بیمارستان های شهر مشهد در خیابان دانشگاه و خیابان کوهسنگی که منتهی به آن می باشد واقع هستند.

تحصیل حوزوی در مشهد

بهترین شهر برای تحصیلات آکادمیک حوزوی و الهیات و فقه و قضاوت در ایران شهر مشهد می باشد. این شهر با دارا بودن برترین دانشگاه ها از زمان مامون عباسی تا به حال بهترین بناهای تاریخی و هنری و علمی در این حوزه را به خود اختصاص داده است. یکی از برترین این مدارس، باغ رضوان داخل حرم امام رضا می باشد که ک بنای علمی و تاریخی می باشد.

تحصیل در دانشگاه فردوسی مشهد

به شما تبریک میگویم دانشگاه فردوسی بیشتر شبیه شهری کوچک است که سعی کرده تمام نیازهای جامعه هدفش را برطرف نماید. خوابگاههای متاهلی نوساز، خوابگاههای مجردی، استخر، سالن ورزشی، مسجدهای متعدد و وسیع، زمین های ورزشی و قابلیت دوچرخه سوارِی، تنیس، پینگ پنگ، بسکتبال و تمامی ورزشها، رستوران و کافی شاپ ها، فروشگاه تعاونی مصرف، تعدد سوپرمارکت ها،

خشک شوئی، آرایشگاه، نانوایی، تاکسی تلفنی، پارک بانوان، سرویس حمل و نقل رایگان محوطه و حرم مطهر، پخش فیلم های روز سینماهای کشور و اختصاص اینترنت با سرعت و حجم بالا به صورت ماهانه، فضای سبز و جنگلی و وجود درختان میوه بیشمار، اردوهای دانشجویی رایگان، همایش های شاد و آموزشی تنها بخشی از مزایای تحصیل در این دانشگاه می باشد.

دانشگاه بین المللی امام رضا مشهد

یکی از دانشگاههای غیرانتفاعی شهر مشهد دانشگاه بین المللی امام رضا می باشد که در ابتدا یعنی سال 1378 توسط آستان قدس رضوی به دلیل غنی بودن مجموعه کتابخانه و مجموعه ورزشی این ارگان تاسیس شد. این دانشگاه ابتدا برای جذب و تعلیم و تربیت نیرو در قسمت کتابخانه و مجموعه ورزشی آستان قدس راه اندازی شد و تنها دو رشته کتابداری و اطلاع رسانی و تربیت بدنی را پذیرش می کرد.

دانشگاه بین المللی امام رضا مشهد
دانشگاه بین المللی امام رضا مشهد

اما به مرور زمان به دلیل استقبال عموم ساختمان این مجموعه وسعت بخشیده شد و تصمیم بر آن شد رشته های بیشتری همچون زبان انگیلیسی، حسابداری، مهندسی کامپیوترو نرم افزار را ارائه دهد. البته در سالهای اخیر تنوع ارائه رشته تحصیلی در این دانشگاه بسیار بیشتر می باشد به طوری که دانشکده هایی همچون هنر و معماری، مدیریت و حسابداری، مهندسی و علوم پایه، علوم انسانی هرکدام ساختمانی مجزا دارند.

دانشگاه های مشهد

حوادث سیاسی و تاریخی مشهد

حوادث سیاسی و تاریخی مشهد

بررسی حوادث تاریخی مشهد ، مذهبی مشهد و سیاسی مشهد

1994 بمب گذاری در حرم امام رضا مشهد

در 20 ژوئن 1994 مصادف با 30 خرداد 1373 یا 10 محرم ساعت 14 بود. آن روز هوا به گرمای تابستان بود و عزاداران حسینی مشغول عزاداری بودند و ما کلافه از گرما و خسته از دیدن هیات های عزاداری از حرم مطهر بیرون زدیم. از کوچه پس کوچه های نوغان به سمت خانه می رفتیم که ناگهان صدای انفجار کسبه و زائران را میخکوب کرد و چند دقیقه بیشتر طول نکشید که جمعیت دوان دوان بر سر خود می کوبیدند.

هنوز هم شوکه به جمعیت خیره بودیم که فریادها به آسمان رفت که کشتند. بمب بود. بله یک بمب در قسمت سرپوشیده حرم امام رضا منفجر شد. وقتی به خانه رسیدیم اینبار اخبار به جای نشان دادن هیات های عزاداری و آیین عاشورا، صحن و سرایی غرق خون را به تصویر میکشید. این بمب موجب شهادت 27 نفر شد و زخمی های زیادی بر جای گذاشت.

بمب گذاری در حرم امام رضا
بمب گذاری در حرم امام رضا

همچنین بسیاری از کاشی کاری های 800 ساله این مکان تخریب شد. تروریست رمزی یوسف، یک وهابی که یکی از عاملان اصلی بمب گذاری مرکز تجارت جهانی در سال 1993 بود، در پشت این طرح قرار داشت. رسانه های ایران، مهدی ناحوی، یکی از اعضای سازمان مجاهدین خلق ایران را عامل بمب گذاری معرفی کردند.

بعد از این بمب گذاری تغییرات زیادی در امور حراستی آستان قدس و حرم امام رضا بوجود آمد. تا پیش از این اتفاق برای ورود به حرم بازرسی بدنی مرسوم نبود. همچنین پیش از این واقعه افراد با خود زیرانداز و ظرف غذا و پیکنیک و پتو و غیره به داخل حرم می بردند. این امر برای مسافران نیز بسیار خوشایند بود چون آنان که سطح مالی ضعیفی داشتند می توانستند شبها در حرم اقامت داشته باشند اما با وجود تمهیدات امنیتی این سبک زیارت منع شد.

تهاجم مغول: ایلخانان و مشهد

اگر چه برخی معتقدند که پس از این رویداد، شهر مشهد الریده (محل شهادت الریده) نامیده می شود، به نظر می رسد مشهد، به عنوان نام محل، ابتدا در المقدسی، یعنی در سومین، ظاهر می شود از قرن 10th. در مورد وسط قرن 14th، مسافر ابن باتوتا از عبارت “شهر مشهد الریدا” استفاده می کند.

به نظر می رسد که تا پایان قرون وسطی، نام نوقان، که هنوز در سکه های نیمه اول قرن 14 میلادی تحت سلطه ایلخانی ها یافت می شود، به تدریج توسط المشهد یا مشهد از بین رفته است. شیعیان برای دیدن زیارت قبر خود به آنجا رفتند. در اواخر قرن نهم، گنبد بر روی گور ساخته شد و بسیاری از ساختمان ها و بازارها در اطراف آن ظاهر شدند.

چنگیز خان مغول
چنگیز خان مغول

در طی بیش از یک هزاره، چندین بار ویران شده و بازسازی شده است. اما در سال 1161، ترک ها خوزستان موفق به گرفتن جایزه شدند، اما آنها را در محاصره مقدس از سرزمین مقدس نجات دادند. این شهر بزرگ تا زمان حمله به مغول ها در سال 1220 محسوب نمی شد، که موجب نابودی بسیاری از شهرهای بزرگ در خراسان شد ، به علت گورستان علی الرضا و هارون الرشید (که دزدیده شده بود)، مشهد را در دستان فرماندهان مغولستان قرار داد.

بنابراین بازماندگان قتل عام ها به مشهد مهاجرت کردند. تنها غذای شناخته شده در مشهد، “شوله”، به دوران طغیان مغولستان مربوط می شود، زمانی که تصور می شود با هر نوع غذائی پخته شود (مواد اصلی گوشت، دانه ها و ادویه های فراوان) و یک کلمه مغولی باشد.

هنگامی که مسافر ابن باتوتا در سال 1333 از این شهر بازدید کرد، وی گزارش داد که این شهر بزرگی با درختان فراوان، جریانها و کارخانجات است. گنبد بسیار زیبا از ساخت و ساز زیبا، مانور نابالغ را متوقف می کند، دیوارها با کاشی های رنگی تزئین شده اند.

سلسله پهلوی و مشهد

توسعه مدرن شهر تحت رژیم رضا شاه (1941-1941) تسریع شد. بیمارستان شهری رضا (بیمارستان امام رضا (ع)) در سال 1934، کارخانه قند ابوغه در سال 1935 و دانشکده پزشکی مشهد در سال 1939 تأسیس شد. اولین نیروگاه در سال 1936 نصب شد و در سال 1939 اولین خدمات حمل و نقل شهری با دو اتوبوس آغاز شد. در همان سال، اولین سرشماری جمعیت با نتیجه 76471 نفر صورت گرفت.

سلسله پهلوی
سلسله پهلوی

سلسله قاجار و مشهد

خراسان بزرگ خوشبختانه زمان زیادی از حکومت قاجار فاصله داشت و به دست نادرشاه اداره میشد که اگر غیر از این بود پهنه وسیعی از آن به کشورهای همسایه بخشیده میشد و یا بناهای دوره صفویه توسط حکومت بی کفایت قاجار تخریب و دچار تغییرات می شد. از دوران قاجار تنها چند خانه قدیمی و آب انبار در مشهد بجا ماند.

آقا محمدخان قاجار از سلسله افشاریه به شدت نفرت داشت چون افشاریه قاجار را به شدت سرکوب میکرد و عادلشاه افشار آقامحمد خان قاجار را در کودکی اخته کرده بود که به حکومت نرسد. زمانی که آقا محمدخان به عنوان شاه ایران تاج گذاری کرد خراسان دست شاهرخ میرزا افشار بود.

سلسله قاجار
سلسله قاجار

در این زمان سپاه ایران توسط شاهرخ میرزا به دست قاجاریان سپرده شد و اینگونه قاجاریان قدرت بیشتری برای تسلط بر خراسان یافتند. پس از این آقامحمد خان به خراسان لشکر کشی کرد و جنازه نادرشاه را از گور بیرون کشید و به تهران انتقال داد و شاهرخ افشار را مجبور کرد که تمام اموال نادر را به وی بدهد. البته بعدها دوباره جنازه نادرشاه به آرامگاهش انتقال داده شد.

بعد از گرفتن اموال نادرشاه از شاهرخ افشار، آقامحمد خان قاجار وی را به مازندران فرستاد و اینگونه حکومت وی بر خراسان نیز آغاز شد. قاجاریان ادعا داشتند نسبشان به مغول بازمیگردد اما اغلب مردم آنها را ترک مسلک می دانستند. این طایفه از زمان صفویان در ایران بوجود آمدند.

1912 بمباران حرم امام رضا مشهد

در سال 1911 و زمان حکومت محمد علی شاه افشار با ضعف هایی که پس از مرگ نادرشاه افشار در حکومت به وجود آمده بود و بی کفایتی محمد علی شاه، روس ها در ایران جا خوش کردند و در امور مملکتی دستشان برای مداخله باز شد آنها در هر چیز از مالیات گرفته تا قوانین بی قید و شرط مختص خودشان دخالت داشتند و کار به جایی رسید که شروع به تهدید حکومت نمودند که مجلس منحل شود.

آنها بارها در شهر رعب و وحشت ایجاد کردند و افراد سیاسی زیادی را سرکوب کردند ولی سرانجام وقتی برای کشتار به تبریز رفتند مردم مشهد شروع به اعتصاب و قیام برای جلوگیری از منحل شدن مجلس نمودند به این بهانه روس ها به این شهر برگشتند تا آنها را سرکوب نمایند و در 29 مارس 1912، مصادف با 10 فروردین یا نوروز باستانی شهر مشهد را بمباران کردند.

بمباران حرم امام رضا مشهد
بمباران حرم امام رضا مشهد

این حمله از باغ بزرگ اسلامی دوران قاجار یا باغ خونی انجام شد. در این باغ توپ های روسی قرار گرفت و از این مکان شهر بمباران شد البته هدف اولیه گنبد امام رضا بود که با پرتاب 45 توپ به سمت آن هیچ آسیبی ندید این امر آن قدر عجیب بود که حتی برای تخریب نبد توپ ها به روغن آغشته شد اما بازهم موفق به تخریب نشدند.

در این بمباران خانه ها و بافت شهری در سطح وسیعی تخریب شد و در آن 468 نفر جان باختند. مردم از ترس به حرم امام رضا پناه بردند. این بمب گذاری توسط شاهزاده دابیزا (یک گرجی که کنسول روسیه در مشهد بود) و ژنرال رادکو (بلغاری که فرمانده قزاق ها در شهر بود) هماهنگ شد. یوسف خان توسط ایرانیان دستگیر و اعدام شد. باغ خونی نیز هنوز در خیابان امام رض وجود دارد که می توانید از آن دیدن نمایید.

امپراتوری تیموری و مشهد

قبل از مرگ شاه مغول با زهر که بدست معشوقه اش خورد، امیر تیمور ترک تبار که نسبش به چنگیز مغول می رسید حکوت را بدست گرفت و حکومت تیموریان را ایجاد کرد و مستقل شد. تیمور عاشق یورش و تاخت و تاز بود از این رو در زمان وی مرزهای کشور وسیع شد و سراسر آسیانه میانه، کشور عثمانی، هندوستان را تصرف کرد و پایتخت در این دوره نیز خراسان و افغانستان بود.

قبل از حکومت تیموریان پایتخت شهر توس بود که مورد محاصره قرار گرفت و برای تصرف این منطقه حدود هزار نفر قتل عام شدند و با شروع این حکومت پایتخت به شهر مشهد منتقل شد. در زمان حکومت شاه میرزا تیموری مسجد گوهرشاد و بند گلستان مشهد ساخته شد.

این دو بنا به دستور گوهرشاد همسر این شاه احداث شد که هنوز در شهر مشهد از اصلی ترین و زیباترین بناهای کاربردی و تاریخی می باشند. تیموریان آنقدر سرگرم یورش بودند که برنامه ای برای حفظ دست آوردهایشان نداشتند و با مرگ امیر تیمور به سرعت هر آنچه از فتوحات کسب کردند دوباره توسط صاحبین اصلی پس گرفته شد و تنها قسمت های شمالی چندین سال در چنگ قدرت تیموری باقی ماند.

پس از تیموریان حکومت صفویان بوجود آمد و در همان حین حکومت تیموری صفویان شروع به حکومت در نقاط دیگر ایران نمودند. با گسترش حکومت صفوی، تیموریان به هندوستان نقل مکان کردند و در آنجا حکومت را حفظ نمودند.

سلسله افشاری و مشهد

بزرگترین افتخار او تحت شاهد نادر شاه، حاکم ایران از 1736 تا 1747 بود و همچنین یک خیرخواه بزرگ حرم امام رضا (علیه السلام) بود که شهر را پایتختش ساخت. تقریبا تمام بخش شرقی پادشاهی نادیر شاه در این دوره ناکامی قدرتمند ایران تحت حاکمیت احمد شاه درونی، قوماندان افریقا، به تصویب رسید.

احمد پیروان ایرانیان را گرفت و پس از محاصره هشت ماهه در سال 1753، مشهد را گرفت. احمد شاه و تیمور شاه، جانشین وی، شاهرخ را به عنوان مجروح خراسان در اختیار داشتند و خراسان را نوعی دولت بافر بین آنها و ایران تشکیل دادند. با این حال، حاکمان واقعی هر دو این حاکمان افغانستان سکه ها را در مشهد شلیک کردند.

در غیر این صورت، حکومت شاهرخ، که با وقفه های مکرر کوتاه مدت تقریبا نیم قرن طول کشید، هیچ رویدادی از یادداشت خاصی را گذراند. تنها پس از مرگ تیمور شاه (1792)، آقا محمدخان قاجار، بنیانگذار سلسله قاجار، موفق به گرفتن حوزه شاهرخ شد و او را در سال 1795 به قتل رساند، بنابراین پایان دادن به جدایی خراسان از سایر نقاط ایران .

سلسله افشاری و مشهد
سلسله افشاری و مشهد

1935 قیام مسجد گوهرشاد مشهد

در سال 1935، یک واکنش عمومی توسط ایرانیان و مسلمانان علیه سیاست های مدرنیستی و ضد مذهبی رضا شاه در حرم مشهد اتفاق افتاد. منشاء این قیام دعوت به کشف حجاب از سوی رضا شاه بود، حتی در ابتدای امر قانون کشف حجاب نیز آنقدر با عکس العمل تند مواجه نشد در نهایت با برگزاری یک جشن در شیراز و رقص گروهی دختران با موزیک در حضور جمع برخی علما عکس العمل تندی نشان دادند که موجب دستگیری ایشان شد.

با انتشار این خبر در ایران روحانیون دیگر برای دفاع از روحانیون حبس شده مردم را دعوت به قیام بر علیه اقدامات غیر اسلامی رضاشاه کردند. مردم مشهد نیز در پاسخ به این دعوت و بسیاری از بازاری ها و روستاییان به سمت حرم امام رضا رفتند و در این مکان دست به اعتصاب و سر دادن شعارهایی مانند «شاه یزید جدید» نمودند.

این اقدام از سوی حکومت مورد خشم قرار گرفت و کسانی که در حرم به اعتصاب نشسته بودند به مدت چهار روز در همان مکان محاصره شدند. در نهایت با ورود نیروهای نظامی به حرم و به وجود آمدن درگیری بین مردم و نیروها این اعتصاب و قیام با کشته شدن و قتل عام دهها تن و آسیب صدها نفر پایان یافت. این قیام با خونریزی های بوجود آمدن آغاز قیام های بعدی برای سرنگونی نظام پهلوی بود.

سلسله صفوی و مشهد

مدتها پس از حکومت ساسانیان که ایرانی اصیل بودند یک طایفه ایرانی و شیعه موفق شد بر تمام وسعت ایران حکومت کند و آن حکومت صفویان بود. پیش از این روس و مغول و عثمانی و عرب و … بر ایران حکومت میکردند. ما بین حکومت ساسانی تا صفوی آنقدر حکومت تعویض شد و ایران درگیر جنگ و غارت بود که هیچ فرصتی برای ترویج علم و فرهنگ و هنر نداشت.

از این رو دوره حکومت صفویان دوران طلایی اسلام در ایران و جهان محسوب میشود. در زمان حکومت صفوی مرزهای ایران برابر با مرزهای ایران در دوران ساسانیان شد. حکومت صفویان با فتح شاه اسماعیل از مشهد آغاز شد و به دلیل اینکه این منطقه مرکز تجمع مسلمانان بود صفویان آیین شیعه را مذهب رسمی برای ایرانیان تعیین کردند.

صفویان آنقدر به مذهب شیعه تعصب داشتند که اگر شخصی تغییر مذهب می داد حکم قتلش را صادر میکردند به عنوان مثال میر عماد حسنی خوشنویس مشهور خط میر به جرم تغییر مذهب به اهل سنت حکم قتلش توسط شاه عباس صفوی صادر شد. این در حالی است که نیکان بنیان گذاران صفویه شافعی مذهب و اهل تسنن بودند و همچنین اصالت آنها به صوفیان باز می گشت و از این رو با سلسله ساسانی که دین رسمی ایران را زرتشت تعیین کردند شباهت داشتند.

شافعی بودن آنها به اصالتشان در کردستان ایران مربوط بود که پس از فتح مشهد تصمیم گرفتند شیعه را جایگزین کنند. آنها ایرانی الاصل بودند اما بعد زبان ترکی را به عنوان زبان مادری خود انتخاب کردند و به اردبیل کوچ نمودند. در واقع میتوان گفت صفویان حزب باد بودند و در هرجا به هر رنگی که به نفعشان بود در می آمدند.

از آثار شاه عباس صفوی در مشهد می توان به بنای حمام شاه عباسی یا حمام مهدی قلی بیک در جوار حرم مطهر و مصلی 350 ساله پنجراه پایین خیابان و مدارس علمیه و برخی کاشی کاری های حرم مطهر اشاره کرد. البته خوب است بدانید در زمان حکومت صفوی بر مشهد همچنان این شهر شاهد درگیری ازبک ها و صفویان بود و افغانستان و سیستان به تاراج رفت اما مشهد با ویرانی و جنگ حفظ شد.

ازبک ها در جنگ با صفویان شکست خوردند و جمعیت زیادی از آنها اسیر شدند و خوشبختانه رفت و آمد و تاخت و تاز آنها در شهر به اتمام رسید. مشهد، علاوه بر اهمیت مذهبی، نقش سیاسی مهمی نیز برای اقتدار ایران ایفا کرده است در نهایت سلسله صفوی با ضعف در تربیت شخصیت های سیاسی و قدرت گرفتن حرمسراها و تعارض دین رسمی تعیین شده با رفتار پادشاهان از بین رفت.

البته شاید بزرگترین اشتباه حکومت صفوی تعیین مذهب رسمی به عنوان شیعه بود که باعث تفرقه بین اهل تسنن و شیعیان شد و در آخر نیز امر دامن خودشان را هم گرفت. بیشترین جمعیت شیعه در آن زمان متعلق به شهرهای کاشان، مشهد، سبزوار، قم بود. روضه خوانی و سوگواری در غم از دست دادن شیعیان نیز در زمان حکومت همین سلسله رواج یافت و پیش از آن این آیین مرسوم نبود.

بهتر است بگوییم شیعیان از آن زمان بیشتر مورد خشم دیگر ادیان قرار گرفتند و به دو دسته شیعه سرخ و شیعه سیاه تقسیم شدند. در دوران صفوی ایران به لحاظ هنری، معماری، خوش نویسی، کتابت و نقاشی و بازرگانی پیشرفت شایانی داشت و همچنین تبادل کالا زیادی با اروپاییان به طور مستقیم از طریق جاده ابریشم داشت زیرا در آن زمان ترکیه یا عثمانی مدام به بهانه دین و مذهب شیعه و شافعی و صوفی و مرز گشایی به جنگ با ایران مشغول بود و اجازه تجارت از طریق مرزهایش را نمیداد. این دوره با سقوط اصفهان و فتح آن به دست افغانستان به پایان رسید.

در انتها شما برای رزرو یکی از هتل های مشهد می توانید از طریق سایت پرشین هتل و یا تماس با شماره 05138096 اقدام کنید.

تور مشهد