به نقل از پرشین هتل شیخ بهایی مشهد یکی از بزرگ ترین مردان در استواری دین بوده است. در تاریخ اسلام ناب محمدی صلی الله علیه و آله و سلم اوراقی ورق می‏خورد و ما را به یاد کسانی می‏اندازد که با خون دل خوردنشان این نهال بالنده را استوار نگه داشتند. یکی از این افراد شیخ بهایی است که در تاریخ 12 شوال از دنیا رفت.اگر میخواهید با این عالم بزرگ بیشتر آشنا شوید رزرو تور و هتل مشهد را انجام دهید و به آرامگاه ایشان بروید.

شیخ بهایی مشهد
مقبره شیخ بهایی

ولادت محمد معروف به شیخ بهایی

بـهاء الدین محمد بن حسین همدانى عاملى جبعى معروف به شیخ ‌بهایى؛ حكیم، فقیه، عارف، مـنجم، ریاضى‏دان، شاعر، ادیب، مورخ بزرگ؛ درسال 953 ه.ق در بعلبك از توابع جبل عامل در خاندان علم و دانش كه تبار و نسب خود را به حارث همدانى یكى از یاران مخلص على علیه السلام می‏رسـانند؛ پا به عرصه‏ ی حیات نهاد. پدر عالیقدر او، عالم بزرگوار شیخ حسین فرزند عـبـدالـصـمد حارثى- متوفى 984 ه.ق- یكى از شاگردان مبرز فقیه نامدار شیعه مرحوم شهید ثانى- مستشهد 966 ه.ق- است. او كه خود صاحب نظر بوده و كتبى در فقه و اصول و علوم متداول عصر خود داشته‎است؛ پس از شهادت شهید ثانى در ایام جوانی؛ در اثر سختگیری‏ها و كارشکنی‏ هایى كـه در امـور شیعه در جبل عامل پیش آمده بود؛ به ایران منتقل گردید.

شیخ بهایی مشهد
آرامگاه شیخ بهایی مشهد

شیخ بهایی مشهد در عهد حكومت صفویه

محمد ( شیخ بهایی ) نیز که همراه پدر بـود در عـهد حكومت صفویه كه یک حركت سیاسى با تز دفاع از اهل بیت علیهم السلام و دوستى و مودت آل عـصـمـت علیهم السلام شـروع شـده بـود؛ به حكومت صفوى پیوست و با خاندان بزرگ منشار كه عنوان شیخ الاسلامى حكومت را داشت؛ وصلت نمود. شـیـخ بـهـایـى در اثـر ذكاوت و استعداد فطرى كه داشت؛ با بهره‏ گیرى از پدر و محیط علمى- فضیلتى اصفهان توانست در علوم و دانش‏هاى متداول عصر تبحرى به دست آورد؛ تا آنجا كه برخى در توصیف او گفته ‏اند: شیخ بهایی علامه ‏یِ جهان بشر و مجدد دین در قرن حادى عشر است كه ریاست مذهب و ملت به او منتهى گردید.

منزلت علمى و قلمى شیخ بهایی

فقیه ربانى و عارف صمدانى، شیخ بها الدین محمد عاملى، معروف به شیخ بهایی یكى از بزرگان و مفاخر و نوابغ اواخر قـرن دهم و اوایل قرن یازدهم ه.ق مى‏باشد؛ كه در جامعیت و تنوع علوم و دانش، كمتر نظیرى مـى‏تـوان بـر او پـیـدا نـمود. او یكى از جامع‏ترین افراد روزگار خویش در وسعت معلومات و تنوع اطلاعات بوده است. از این نظر برجستگى مشخصى در میان فقها و دانشمندان كسب كرده ‏است؛ و اگر او را نادره‏اى از نوادر و نابغه‏اى از نوابغ نامیده باشیم، راه مبالغه نپیموده‏ ایم و خود شیخ بهایی نیز با تواضع و فـروتـنى خاصى به این حقیقت اعتراف دارد؛ آنجا كه مى‏گوید: من در مباحثه و جدل، بر هر ذو فـنونى چیره شدم؛ ولى هرگز نتوانستم با كسى كه در یك فن استاد بود؛ حریف شوم.

شیخ بهایی مشهد
مقبره شیخ بهایی مشهد

شیخ بهایی و اطلاعات کامل آن

شـیـخ بـهایى در زمینه‎هاى مختلف، اطلاعات و آگاهى دارد و همین آگاهى و وسعت معلومات؛ نـوعـى جـاذبیت به آثار او بخشیده است كه از میان انبوه آثارگذشتگان كتابها و تالیفات او را به صورت كتاب روز و مورد علاقه درآورده‏است. به طور مثال در كتاب اربعین كه یك كتاب حدیثى و فـقهى است، از مسائل ریاضى و هیأت نیز استفاده كرده ‏است و مسائل آن‏ها را به صورت روشن و ملموس در اختیار خواننده قرار داده‏است.

عصر زندگى شیخ بهایی

شیخ بهایی در نـیمه اول قرن یازدهم ه.ق که مصادف با ربع اول قرن هفدهم م است، زندگى می‏كرد؛ قرنى كه بـراى مورخین داراى اهمیت و اعتبار ویژه ‏اى است. قرن هفدهم م قرن پیشرفت و رنسانس عـلـمـى در اروپـا نام گرفته ‏است؛
از طرفى در این زمان زمامداران نامدارى حاكمیت داشته ‏اند مانند: سلیمان قانونى در عثمانى، شاه عباس صفوى اول در ایران، سلطانِ مغول محمد شاه اكبر گورکانی در هندوستان، ملكه الـیـزابـت اول درانـگـلـسـتان، لوئى چهاردهم در فرانسه. همه این زمامداران؛ برخلاف اسلاف و اقران خود عموماً معروف به علم‏ دوستى و دانش ‏طلبى بوده‏ اند و در روزگار این حـكـومت‎ها دانشمندان و هنرمندان نامى در سرتاسر جهان پا به عرصه حیات نهادند: در انـگـلـسـتـان: فرانسیس بیكن- صاحب مكتب تجربى كه از مـیـراث غـنى فرهنگ اسلامى بهره ‏ها برده ‏است، شكسپیر- شاعر و نویسنده‏ ی نامدار – در فـرانـسـه: رنـه دكـارت- شـاعـر و نـمایشنامه نویس – . در ایتالیا: گالیله.

شیخ بهایی در کجا مدفون است؟

شیخ بهایی در حرم مطهر امام رضا (ع)، مدفون است که برای دسترسی به آرامگاه وی باید به رواق امام خمینی مراجعه کنید.

شیخ بهایی مشهد
شیخ بهایی مشهد

حب وطن

پیامبر گرامى اسلام فرموده است: حب الوطن من الایمان. شیخ بهایى تفسیرى نو از این حدیث ارائه مى‏كند، كه بسیار در خور تأمل است. تقریباً همه افرادى كه این حدیث را تفسیر و معنا كرده‎اند؛ وطن را وطن جغرافیایى و زادگاه دانسته اند. برخى از روشنفكران نیز این حدیث را به چیزى در تایید ناسیونالیسم، وطن‏پرستى و ملى گرایى تفسیر كرده‏اند.

شاگردان شیخ بهایی

بـراى پـى بـردن بـه مـقام علمى و میزان دانش شیخ بهایی كافى است بدانیم كه متجاوز از چهل تن از دانـشـمـنـدان و بزرگان قرن یازده ه.ق از وى علم آموخته و بهره برده‏اند: صدر الدین محمد ابراهیم شیرازى ، معروف به ملاصدرا؛ فیلسوف معروف. ملا محمد محسن بن مرتضى بن محمود، معروف به فیض كاشانى؛ صاحب تفسیر صافى. ملا عز الدین فراهانى مشهور به علینقى كمره‏اى؛ شاعر معروف قرن یازدهم . ملا محمد باقر بن محمد مؤمن خراسانى، معروف به محقق شیخ الاسلام .شیخ جواد بغدادى، مشهور به فاضل جواد؛ صاحب شرح خلاصة الحساب و زبدة فى الاصول . ملا محمد تقى مجلسى، صاحب روضة المتقین. سید عز الدین حسینى كركى عاملى، مشهور به مجتهد مفتى اصفهانى .

تألیفات

او یـكـى از پـر بـركـت‎تـرین علماى جهان اسلام از نظر تألیف و تنوع در آن بوده ‏است. برخى تعداد تـألیفات او را با توجه به رساله‎ها و تحشیه‎ ها و تعلیقه ‏ها، به عدد200 جلد رسانده‏ اند؛ ولى تازه‏ ترین تـحـقـیـق در این مورد، تلاش و كوشش دانشمند محترم، جناب آقاى دكتر محمد باقر حجتى، از اسـاتـیـد محترم دانشگاه تهران است كه به كنفرانس دمشق در مورد شیخ بهایى ارائه داده ‏اند. ایشان بر حسب تتبع و تفحص كـامـلـى كـه داشـتـه ‏اسـت، تعداد آن‎ها را 123 جلد اعلام میكند و بر حسب دسته‏ بندى كه دارد، مى‎نویسد:

الف ـ فقه؛

29 جلد مهم‏ترین این کتب شامل گزینه‎های زیر است: الحبل المتین، اثنى عشریات خمس، جامع عباسی، حاشیه بر ارشاد الاذهان علامه حلى، شرح من لایحضره الفقیه، حاشیه بر قواعد شهید اول، حاشیه بر قواعد علامه، حاشیه بر احكام الشریعه علامه حلى، مشرق الشمسین و …

ب ـ علوم قرآنى؛

9 جلد مهم‏ترین این کتب شامل گزینه‎های زیر است:
اكسیر السعادتین، تفسیر عین الحیوة، تاویل الآیات، العروة الوثقی، حاشیه انوار التنزیل قاضى بیضاوى، حل الحروف القرآنیه، حاشیه كشاف زمخشرى و …

ج ـ حدیث؛ 2 جلد حاشیه كتاب من لایحضره الفقیه و اربعین

د ـ ادعیه و مناجات؛ 6 جلد مصباح العابدین، حاشیه بر صحیفه سجادیه، الحدیقة الهلالیه، الحدیقة الاخلاقیه، شرع دعاى صباح، مفتاح الفلاح فی عمل الیوم و اللیلة.

ه ـ اصول اعتقادات؛ 5 جلد اثبات وجود القائم، اجوبة سید زین الدین، الاعتقادیه، مقارنه بین امامیه و زیدیه، وجوب شكر المنعم

و ـ اصول فقه؛ 5 جلد زبدة الاصول، شرح عضدی، حاشیه زبدة الاصول، شرح حاشیه خطائی، الوجیزه.

ز ـ رجال و اجازات؛ 8 جلد حاشیه خلاصة الاقوال علامه حلى، حاشیه رجال نجاشى، حاشیه معالم العلما ابن شهرآشوب مازندرانى، اجازه او به میرداماد، اجازه او به مجد الدین، طبقات الرجال، الفوائد الرجالیه

ح ـ ادبیات و علوم عربى؛ 28 جلد مهم‏ترین این کتب شامل گزینه‎های زیر است: اسرار البلاغه، حاشیه بر مطول تفتازانی، تهذیب البیان، ریاض الارواح، فوائد صمدیه

ط ـ وقایع الایام؛1 جلد توضیح المقاصد فی ما اتفق فى ایام السنة.

ى ـ ریاضیات؛20 جلد مهم‏ترین این کتب شامل گزینه‎های زیر است: اسطرلاب، انوار الكواكب، تحقیق جهت قبله، تشریح الافلاک، حاشیه شرح التذكره خواجه نصیر الدین طوسى در هیأت، الحساب، حل اشكال عطارد و قمر، صحیفه در اسطرلاب، استعلام، تقویم شمس با اسطرلاب، معرفة التقویم، جبر و مقابله و …

ك ـ حكمت و فلسفه؛ 3 جلد انكار جوهر الفرد، الوجود الذهنی، وحدت وجود،

ل ـ علوم غریبه؛ 4 جلد احكام النظر الى كتف الشاة، رساله جفر، جفر و فالنامه .

 

بیشتر بخوانید :
منابع :