غول پیکرترین آسیابهای بادی جهان

آسبادها در روستای نشتیفان حومه خواف که 250 کیلومتر از قسمت جنوبی شهر مشهد فاصله دارد، قرار گرفته اند. این سازه بزرگترین سازه بادی در جهان میباشد و قدمت آن به دوره تیموریان و صفویان و به نظر برخی مورخان به قبل از اسلام و حدود 1700 سال پیش یعنی دوره هخامنشیان و ساسانیان می رسد که همچنان شش عدد از آنها کاربری مصرفی دارند. تعداد آسیاب های این سازه 36 عدد می باشد. مصالح به کار رفته در این سازه گل و چوب و کاه و سنگ آسیاب می باشد. نشنال جغرافی سازه بادی آسباد و قنات قصبه گناباد را تحسین کرده و از آن فیلمهایی بین المللی تهیه کرد. خوشبختانه این سازه غول پیکر بادی به ثبت آثار ملی رسیده اما به دلیل کمبود امکانات رفاهی فاصله زیادی با ثبت آثار جهانی دارد.

مردم منطقه خواف اغلب سنی مذهب می باشند. پوشش گیاهی منطقه بیشتر باغ انار و زمین پنبه و چلغوز و چغندر می باشد. جاده ابریشم از کنار این سازه میگذشت و محل اصلی رفت آمد از کشورهای چین و افغانستان و پاکستان بود. اگر بسیار قبل تر را بنگریم در میابیم خواف محل استقرار قوم پارت بود از این رو این شهر در زمان ساسانیان و اشکانیان از مدرن ترین شهرهای ایران به شمار می رفت و وجود ازه سازه ای غول پیکر گواه همین امر می باشد.

 زمانی اصلی ترین منطقه تامین آرد و انبار غلات و گندم منطقه خراسان نشتیفان خواف بود. نشتیفان بهترین منطقه برای انبار غلات و تولید آراد بود زیرا در مسیر بادهای 120 روزه سیستان و بلوچستان قرار دات و معماری این سازه گواه علم بالای استادکاران ایرانی در زمان قدیم بوده که به علوم اخترشناسی، اقلیم شناسی و معماری و غیره مسلط بوده اند و بسیار حساب شده عمل میکردند. این بنا حتی در برابر زلزله های قوی در طول دوران تخریب نشده و حتی همچنان پره های چوبی آسیاب ها با وزش باد می چرخند و نیروی کافی برای چرخ آسیاب تولید میکنند و این شگفت انگیز ترین قسمت معماری این بنا می باشد. اگر امروزه کارخانه های صنعتی به کمک انسان آمده اند و این وظیفه را به عهده گرفته اند، 1700 سال پیش ایرانیان با این سازه کارخانه های امروز را اداره میکردند.

هنوز هم یک آسیاب بان خراسانی با لباس محلی در این آسبادها مشغول به کار است و گندم آرد می کند و هنوز هم این آسیاب ها نفس میکشند و تنها جنبه تاریخی ندارند اما متاسفانه آنقدر امکانات رفاهی این منطقه محدود است که کمتر گردشگری رقبت می کند برای بازدید برود. اعیاد نوروز و جشن تیرگان و برداشت محصول و روزهای مربوط به گردشگری در این مکان رقص ها و موسیقی های خراسانی برای تمنای باران و چوب بازی غیره با لباس محلی در کنار آسبادها انجام میشود و این زمان بهترین فرصت برای بازدید از سازه ای غول پیکر در جهان که ایرانیان ساخته اند می باشد. با حضور در این زمان ها در مکان علاوه بر بازدید از اثری تاریخی فرهنگ و لباس و رقص آئینی مردم منطقه را نیز رویت میکنید.