خانه رجایی مشهد

خانه رجایی، خانه توکلی، خانه پیشوران، خانه داروغه، خانه ملک، کاخ شاه، مدرسه مستوفی، خانه اردکانی، خانه حناساب، خانه طالبیان، خانه وطن چی، خانه امیری ، خانه هوشمند برخی از خانه های تاریخی مشهد می باشند. البته ساختمانها و مساجد زیادی در کوچه پس کوچه های نوقان و سرشور و سناباد و سراب و ارگ از بین رفته اند و این باعث تاسف است که پیش از این تدبیری برای آنها نشده بود.

مشهد قدیم به نواحی مختلفی تقسیم میشد. در اینجا به شرح محله ای که خانه رجایی مشهد درآن قرار دارد می پردازیم. این خانه در منطقه سرشور قدیم واقع است. در حال حاضر نیز در کوچه بازار سرشور واقع است. ر دورانی قبل از صفوی سرشور از مناطق اعیان نشین مشهد بوده است و در مجاورت محل عیدگاه که محل سکونت یهودیان بود قرار داشت.

محله سرشور مشهد و محل قرار گیری خانه رجایی، منطقه ای است که کمترین زمین وقفی و اجاره ای را داشت، به دلیل اینکه از دروازه های شهر دور بود کاروانسرا و تیمچه در آن نبود و در ازای آن تعداد حمام و فروشگاه و مساجد بیشتر بود در حال حاضر یکی از حمام های دوران صفوی در این خیابان به موزه تبدیل شده اما از دیگر حمام ها آثاری بجا نمانده است. همچنین مسحیان نیز در این منطقه سکونت داشته اند و وجود یک کلیسا در این منطقه گواه همین موضوع است. پس صاحبان خانه رجایی خانواده ای اعیان بوده اند. زیرا در منطقه سرشور هیچ خانواده ای مشاغل روستایی که به دام و کشاورزی مربوط باشد نداشته و همه تاجر و زرگر، ملاک و کتابدار ... بوده اند. همچنین با وجود دعا و جادو در زمان قدیم، در محله سرشور رمال و دعا نویس زندگی نمیکرد از این رو این خانه از باور وجود اجنه در آن به دور مانده است.

خانه رجایی مشهد مربوط به دوران قاجار است. در زمان قدیم ملک شخصی بوده است ولی سالیان اخیر به عنوان مهمانسرا مورد استفاده قرار میگرفت. نمای این ساختمان دو طبقه آجر چین به همراه گچ می باشد البته برخی تغییرات به مرور زمان برای مرمت توسط صاحبان اصلی به وجود آمده است. چند پنجره با طاق گنبدی و جنس تمامی درها و پنجرهها از چوب می باشد. حیاط خانه آجرچین است ، یک آجر چین 800 متری که به راحتی مهمانیهای بزرگ را در دل خود جا میداده و وجود یک حوض در آن خودنمایی میکند. کنده کاری ها و نقش برجسته های بالای پنجره ها به نما جلوه ای بیشتر بخشیده است. این نقش برجسته هها که بر آجر چین ها نقش بسته اند بازگو کننده حکومت پهلوی اول می باشند.

آدرس این خانه کوچه پرتو یا کوچه سرشور 20 می باشد.